کتاب Textbook on Scar Management توسط چهار متخصص برجسته حوزه زخم و اسکار: Luc Téot، Thomas A. Mustoe، Esther Middelkoop و Gerd G. Gauglitz تدوین شده و در دسامبر ۲۰۲۰ بهصورت open-access از سوی نشر Springer منتشر شد. این کتاب جامع، نتیجه بیش از ده سال همکاری میانالمللی است و با ۵۵۳ صفحه، مرجعی معتبر برای تدریس و مطالعه در زمینه مدیریت اسکار محسوب میشود.
بخش اول: مبانی بیولوژیکی و طبقهبندی
-
شامل فصول پایه مانند بهبود زخم قبل و بعد از تولد، بیولوژی مولکولی اسکار و عاملیت مکانیکی الیاف کلاژن که نقش آنها در شکلگیری اسکارهای پاتولوژیک (هیپرتروفیک و کلوئید) بررسی میشود .
-
پوشش گسترده ارزیابی اپیدمیولوژی اسکار، علائم رایج شامل قرمزی، خارش، اختلال رنگدانهای و انقباض پوست همراه با تأثیرات روانشناختی مواجهه با اسکار .
-
توضیح ابزارهای ارزیابی استاندارد مانند مقیاس Vancouver، POSAS، Manchester و فناوریهای نوین سنجشی مانند cutometer، تصویربرداری سهبعدی و دپوی ذرهای برای اندازهگیری دقیق ویژگیهای پوستی
بخش دوم: درمان مبتنی بر شواهد علمی
-
مروری کامل بر راهکارهای درمانی غیرتهاجمی: ژل سیلیکونی، پوششهای ضدفشار، کرایوتهراپی، لیزرهای پالسدیز (PDL)، CO₂ و ماساژ که برای بهبود ظاهر یا کاهش نشانههای اسکار استفاده میشوند .
-
معرفی روشهای نیمهتهاجمی نظیر تزریق داخل ضایعه کورتیکواستروئید، فلورواوراسیل با دوز پایین و needling .
-
توضیح تکنیکهای تهاجمی شامل جراحی اصلاحی با فلپهای محلی، resurfacing، استفاده از پیوندهای پوستی، جایگزینهای پوستی و تزریق چربی برای موارد پیچیده مانند انقباضات شدید یا اسکارهای بزرگ .
بخش سوم: فناوریها و راهکارهای نوظهور
-
پوشش کامل روشهای نوظهور مانند سلول درمانی، زیستچاپ سهبعدی، انتقال دارو و ریزگذاری در بافت، ماساژ وکیوم، تحرک با امواج صوت و ترکیبات ضدپرولیفراسیون .
-
تاکید بر لزوم پژوهش و شواهد بالینی بیشتر برای اثبات اثربخشی این روشها.
جنبههای ویژه بالینی
-
مدیریت اسکار در مناطق آناتومیکی خاص مانند صورت، سینه، دست، مفاصل بزرگ، پا و موکوسها با توجه به نیازهای زیبایی و عملکردی متفاوت .
-
راهنمایی برای بیماران پیوندی یا کسانی با ظاهر پوستی خاص (اعم از پوست تیره یا روشن) که ممکن است در فرایند اسکاردهی شدت متفاوتی داشته باشند .
-
بررسی اسکارهای ناشی از سوختگی با تاکید بر درمان اولیه، پیشگیری از انقباضات و بازتوانی عملکردی .
موارد بالینی و پیامدهای عملی
-
بخش پایانی با مطالعات موردی مستند شامل مثالهای واقعی، عکسهای بالینی و میکروسکوپی، پیشنهادات درمانی و جمعبندی “take-home messages” پایان هر فصل .
-
تاکید بر فناوری تلهپزشکی و فایلسازی الکترونیک برای ارزیابی دور از مرکز و مستندسازی طولانیمدت بیماران .
مخاطبان هدف
-
دانشجویان و دستیاران تخصصی (رزیدنتها) در حوزه جراحی پلاستیک، درماتولوژی، جراحی عمومی، آنکولوژی و پرستاری
-
پزشکان عمومی و مراقبین اولیه که در مواجهه با اسکارهای پیچیده نیاز به دانش بهروز و روشهای مبتنی بر شواهد دارند .
ویژگیهای برجسته
-
ساختار علمی و فلسفه evidence-based medicine با استناد به گایدلاینها و متاآنالیزهای معتبر
-
دسترسی آزاد (open access) و قابل دانلود رایگان
-
ترکیبی از دانش پایه، فناوری و ابزارهای عملی همراه با نقشههای درمانی و توصیههای نهایی
جمعبندی
Textbook on Scar Management مرجع جامع، دقیق و بهروز برای تشخیص، ارزیابی و درمان اسکارها در انواع گوناگون است. با تأکید بر ساختار سهبخشی، تمرکز علمی و محتوای طبقهبندیشده، این کتاب ابزاری حیاتی برای تمامی متخصصان پوست و بازسازی پوست محسوب میشود. تامین ابزارهای نوین، راهکارهای شواهدی و آموزش مبتنی بر مورد، آن را از سایر منابع متمایز کرده و به منبعی کاربردی برای استفاده در کلینیک و تحقیق بدل کرده است.